Dù giá xăng trong nước cao hay thấp hơn thế giới thì người tiêu dùng vẫn bị thiệt khi đợi hậu kiểm. Ảnh: HTD
Giá của ta thấp hơn của bạn (?)
|
Có nhiều vấn đề quanh việc tăng giá xăng lần này: Mức giá bán xăng đột ngột tăng 590 đồng/lít có hợp lý không và khi đồng ý phương án tăng giá xăng của DN, liệu cơ quan quản lý đã tính đến các ảnh hưởng kinh tế hay chưa... Ngày 23-2, chúng tôi đã liên hệ với ông Nguyễn Tiến Thỏa, Tổ trưởng Tổ Giám sát liên bộ Tài chính - Công thương để được làm rõ. Tuy nhiên, ông Thỏa từ chối vì đang bận tiếp khách. Chiều cuối ngày, chúng tôi điện thoại trực tiếp cho số di động nhưng ông Thỏa không bắt máy. Một thành viên của tổ giám sát là bà Nguyễn Thanh Hương, Cục phó Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cũng từ chối trả lời qua điện thoại. Bà Hương cho biết chỉ có thể trả lời khi báo có công văn gửi đến Bộ và khi bà nhận được sự ủy quyền của người phát ngôn Bộ Tài chính
|
Theo ông Dũng, giá xăng bán lẻ trong nước thấp hơn giá xăng các nước trong khu vực. Như của Singapore là 23.000 đồng/lít; Lào và Campuchia xấp xỉ 19.000 đồng/lít; Thái Lan là 17.500 đồng/lít. Tuy nhiên, ông Dũng cũng cho rằng việc so sánh giá của nước này với giá của nước khác là rất khó vì còn phụ thuộc vào thuế, chính sách của từng nước.
Về giá mà DN xăng dầu đưa ra, ông Dũng cho rằng hoàn toàn chính xác, tuân thủ theo đúng những quy định của Nghị định 84/2009 về kinh doanh xăng dầu.
Đại diện Cục Quản lý giá cũng khẳng định mức giá mà DN điều chỉnh vào ngày 21-2 là “hoàn toàn hợp lý. Giá xăng trong nước tăng cao là do tỉ giá tăng”.
Phó Giáo sư Ngô Trí Long, chuyên gia về giá cả, lại nhận định: Giá xăng dầu bán lẻ trong nước có hợp lý hay chưa thì cần phải có sự vào cuộc của cơ quan kiểm toán để biết các chi phí được DN tính toán có hợp lý hay không.
So sánh nhưng “quên” tỉ giá vừa điều chỉnh
Theo ông Ngô Trí Long, cơ chế quản lý giá xăng cần phải được xem xét từ gốc của vấn đề. Cơ chế theo quy định tại Nghị định 84 là chưa hợp lý. Bởi hiện nay, trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu vẫn còn là độc quyền. Theo Luật Cạnh tranh, một DN chiếm 30% thị phần đó là DN kinh doanh độc quyền. Trong khi đó, Petrolimex chiếm hơn 60% thị phần xăng dầu của cả nước. Đã là DN độc quyền thì không thể để cho DN tự định giá mà nhà nước phải định. Phải hiểu là nhà nước tự định giá không có nghĩa là chúng ta lại quay về thời kỳ bao cấp. Nhà nước phải đại diện cho toàn dân định giá cho phù hợp trong từng thời kỳ.
Mặt khác, ông Long phân tích thêm: Từ ngày 11-2, tỉ giá đôla được điều chỉnh tăng 603 đồng/USD (tương ứng tăng 3,36%). Cho nên ta không thể so sánh giá xăng, dầu bán lẻ trong nước với thời điểm mà chưa điều chỉnh tỉ giá để bảo rằng giá của ta thấp hơn của bạn. “Thực tế, với mặt bằng tỉ giá hiện nay, giá một lít xăng tại Mỹ và một số nước phát triển vẫn thấp hơn Việt Nam. Từ đó cho thấy cơ chế để cho các DN đầu mối nhập khẩu xăng dầu tự định giá là không phù hợp khi thị trường có độc quyền” - ông Long nói.
|
Doanh nghiệp “tung hoành” trước, hậu kiểm sau
DN đầu mối nhập khẩu có quyền định giá bán lẻ xăng dầu theo cơ chế thị trường. Nhưng để được điều chỉnh giá bán lẻ xăng, dầu, các DN đầu mối nhập khẩu phải gửi phương án giá của mình cho Tổ Giám sát liên bộ Tài chính - Công thương về giá xăng dầu.
Khi nhận được quyết định giá và phương án giá, Tổ Giám sát liên bộ Tài chính - Công thương sẽ có trách nhiệm giám sát theo cơ chế hậu kiểm để bảo đảm việc điều chỉnh giá của thương nhân đầu mối thực hiện đúng quy định của pháp luật.
Nếu quá trình hậu kiểm mà phát hiện giá bán của các DN áp dụng cao hơn quy định, tức có lợi nhuận quá cao thì cơ quan chức năng sẽ thực hiện truy thu phần lợi nhuận bất chính. Đồng thời, tùy vào mức độ sai phạm, thương nhân kinh doanh xăng dầu sẽ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đợi hậu kiểm và xử lý trong trường hợp có gian lận thì coi như người tiêu dùng được vạ, má sưng!
|